İmar ve Yapı
TAKS, KAKS (Emsal) ve Yükseklik (H) Nedir?
TAKS, KAKS, emsal ve Hmax kavramlarını örnekle açıklıyoruz: bir parselde ne kadar inşaat yapılabileceği nasıl hesaplanır, emsal dışı alanlar nelerdir?
2 dakikalık okuma
İmar planlarında yapılaşma hakkı çoğunlukla üç kavramla tanımlanır: TAKS, KAKS (emsal) ve yükseklik. Bu değerler bir arsanın 'ne kadar bina' taşıyabileceğini gösterir ve arsa değerinin temelini oluşturur.
TAKS: Taban alanı kat sayısı
Binanın zemine oturan alanının (taban alanı) parsel alanına oranıdır. Örneğin 1.000 m² bir parselde TAKS 0,40 ise bina zeminde en fazla 400 m² yer kaplayabilir.
KAKS ya da emsal: Kat alanı kat sayısı
Binanın tüm katlarındaki toplam inşaat alanının (emsale konu alanların) parsel alanına oranıdır. Aynı 1.000 m² parselde KAKS 2,00 ise toplam 2.000 m² emsale konu inşaat yapılabilir.
| Parsel | TAKS | KAKS | Taban alanı | Toplam inşaat | Yaklaşık kat |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.000 m² | 0,40 | 2,00 | 400 m² | 2.000 m² | 5 kat |
| 600 m² | 0,35 | 1,50 | 210 m² | 900 m² | 4–5 kat |
| 2.400 m² | 0,30 | 2,40 | 720 m² | 5.760 m² | 8 kat |
Yükseklik: Hmax ve kat adedi
Bazı planlarda KAKS yerine ya da KAKS ile birlikte en fazla yükseklik (Hmax) ya da kat adedi verilir. Bu durumda toplam inşaat alanı yaklaşık olarak taban alanı ile kat adedinin çarpımıyla bulunur. Metre cinsinden verilen yüksekliğin kaç kata karşılık geldiği, kat yüksekliği kabullerine ve belediyenin uygulamasına göre değişir.
Emsal dışı alanlar
Yönetmelik bazı alanları emsal hesabına katmaz: merdiven evleri, asansör boşlukları, sığınaklar, otoparklar, belirli ölçüde balkonlar ve teknik hacimler gibi. Bu alanların toplamı yönetmelikte sınırlandırılmıştır. Sonuç olarak binanın gerçek toplam inşaat alanı, emsale konu alandan belirgin şekilde büyük olabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da vergisel danışmanlık yerine geçmez. Oranlar, tutarlar ve mevzuat zaman içinde değişebilir. İşlem öncesinde güncel bilgiyi ilgili kurumdan ya da bir uzmandan teyit edin.